หนาวนี้ต้องเพิ่ม! สูตรลับอาหารสุนัข-แมวสู้อากาศเย็น
นายสัตวแพทย์รพีพัฒน์ โพบุคดี
แม้ว่าฤดูหนาวในประเทศไทยโดยทั่วไปจะไม่รุนแรงเท่าประเทศเขตหนาว แต่สำหรับสัตว์เลี้ยง ความเย็นในช่วงกลางคืนและช่วงเช้ามืด ก็ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือบริเวณที่มีการเปิดเครื่องปรับอากาศตลอดเวลา ในหลายพื้นที่ของไทย อุณหภูมิกลางคืนช่วงฤดูหนาวอาจลดลงเหลือ 10 องศาเซลเซียส ถึง 18องศาเซลเซียส เมื่ออากาศเย็นลงถึงจุดนี้ ร่างกายจะเร่งการเผาผลาญเพื่อสร้างความร้อน นำไปสู่การ ใช้พลังงานมากขึ้น ในแต่ละวันโดยที่ น้องหมา น้องแมวไม่รู้ตัว
อย่าคิดว่า “หนาวแค่นี้คงไม่เป็นไร” การเพิ่มปริมาณพลังงานในอาหารจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับสัตว์เลี้ยงที่สัมผัสกับอากาศเย็นโดยตรง การปรับอาหารไม่ได้จำเป็นสำหรับสัตว์เลี้ยงทุกตัว โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ หรือเมืองใหญ่ที่อุณหภูมิค่อนข้างคงที่ แต่กลุ่มต่อไปนี้ถือเป็น กลุ่มเสี่ยง ที่ควรเพิ่มอาหาร
เทคนิคการปรับอาหาร: เพิ่มพลังงานอย่างไรให้เหมาะสม
การปรับอาหารในฤดูหนาวของไทย มุ่งเน้นไปที่การเพิ่มพลังงานโดยไม่ทำให้สัตว์เลี้ยงได้รับสารอาหารอื่น ๆ เกินความจำเป็น
- เพิ่มความหนาแน่นพลังงานด้วยไขมัน
ไขมันคือแหล่งพลังงานชั้นดีสำหรับการสร้างความอบอุ่น
- วิธีการ: การเลือกใช้อาหารเม็ดที่มีเปอร์เซ็นต์ไขมันสูงขึ้น หรือการเสริมไขมันดีในปริมาณที่เหมาะสม
- ตัวอย่างการเสริม: อาจเสริม น้ำมันปลา (Fish Oil) วันละเล็กน้อย ไม่เพียงแต่ให้พลังงานสูงเท่านั้น แต่ยังช่วยบำรุงผิวหนังและขนให้แข็งแรง เป็นเกราะป้องกันความเย็นที่ดีขึ้นอีกด้วย
- ปริมาณที่แนะนำ: “สังเกตก่อนเพิ่ม”
เนื่องจากฤดูหนาวในไทยมักสั้นและไม่รุนแรงตลอดเวลา การเพิ่มปริมาณอาหารจึงควรทำอย่างระมัดระวัง
- ประเมิน BCS (Body Condition Score): คลำซี่โครงสัตว์เลี้ยงของคุณ หากซี่โครงเริ่มชัดเกินไป (ผอมลง) แสดงว่าร่างกายกำลังใช้พลังงานสำรอง
- เริ่มต้นเพิ่ม: เริ่มต้นจากการเพิ่มปริมาณอาหารมื้อปกติ 10%
- สังเกตผล: สังเกตน้ำหนักตัวและ BCS ในช่วง 2-4 สัปดาห์ หากน้ำหนักคงที่ และสัตว์ไม่ตัวสั่น แสดงว่าปริมาณเพียงพอแล้ว ห้ามเพิ่มเกินความจำเป็น เพราะจะทำให้เกิดภาวะน้ำหนักเกิน เมื่ออุณหภูมิกลับมาปกติ
ข้อควรระวังพิเศษสำหรับสัตว์เลี้ยงในไทย
1.ภาวะน้ำหนักเกิน (อ้วน) ในฤดูหนาว ปัญหาที่พบบ่อยในไทยคือ สัตว์เลี้ยงในบ้านอ้วนขึ้นในหน้าหนาว เนื่องจาก:
- เจ้าของคิดว่าต้องเพิ่มอาหาร แต่สัตว์เลี้ยงไม่ได้สัมผัสอากาศเย็นจัด
- สัตว์เลี้ยงมีกิจกรรม (วิ่งเล่น) ลดลงอย่างมาก เพราะเจ้าของพาออกนอกบ้านน้อยลง
- สัตว์มักใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการนอนขดตัว
คำแนะนำ: หากสัตว์เลี้ยงของคุณอยู่แต่ในบ้านที่มีการควบคุมอุณหภูมิ (Homeostasis) ห้ามเพิ่มอาหาร เว้นแต่จะมีกิจกรรมเพิ่มขึ้น
2 การจัดการน้ำและอาหารนอกบ้าน
ในช่วงเช้ามืดทางภาคเหนือหรืออีสาน อาจมีอุณหภูมิต่ำมาก
- น้ำดื่ม: ควรเปลี่ยนน้ำให้เป็น น้ำอุ่น หรือน้ำที่อุณหภูมิห้องในช่วงเช้า เพื่อกระตุ้นให้สัตว์ดื่มน้ำได้มากขึ้น ป้องกันภาวะขาดน้ำ
- อาหาร: ให้อาหารแบ่งเป็น มื้อเล็ก ๆ บ่อยขึ้น โดยเฉพาะช่วงเช้าและเย็น เพื่อให้การเผาผลาญทำงานอย่างต่อเนื่อง และช่วยให้ร่างกายสร้างความร้อนจากการย่อยอาหาร (Heat Increment of Feeding)
ข้อแนะนำจากสัตวแพทย์
การปรับโภชนาการความอบอุ่นในช่วงฤดูหนาวของไทยเป็นการจัดการที่ละเอียดอ่อน เน้นที่การเพิ่มพลังงานจากไขมันอย่างเหมาะสมสำหรับ กลุ่มเสี่ยง ที่สัมผัสความเย็นจริง ๆ และการควบคุมอาหารอย่างเคร่งครัดสำหรับสัตว์เลี้ยงที่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่อุณหภูมิคงที่ การดูแลอย่างใส่ใจในฤดูหนาวนี้ จะช่วยให้สุนัขและแมวที่คุณรักมีสุขภาพที่แข็งแรง มีพลังงานเพียงพอในการต่อสู้กับความเย็น และมีความสุขตลอดช่วงเทศกาลส่งท้ายปีนี้
พร้อมให้คำปรึกษาด้านโภชนาการสำหรับสัตว์เลี้ยงของคุณเสมอ